www.dharmabook.ru tibetan OCR


Lesson Nine233
9.12 "Maunner" constructions i̅སྟངས་, ལུགས་, aund ཚུལ་ i̅
These three Verbal particles are used immediate]y after the present (nonpast)
stem of the verbs they modify, conveying the idea of "the manner of doing" the verbal
action. The resultant compounds function as derived nouns. For example, in sentence
plantingrice becomes "the waymaunner of planting rice." It is then modified by the
adjective "new, "conveying the sense, "a new way of plantingrice."
a. ཁོས་ཞིང་པ་ཚོར་འབྲས་འདེབས་སྟང་ས་གསར་པ་གཅིག་སློབ་སྟོན་བྱས་པ་རེད།
He taught the faurnmers a new way to plant rice.
b. ཁོ་ཚོས་གནམ་གྲུ་བཟོ་སྟངས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།
They don't know how (the way) to make aurn]anes.
c. གཡོག་པོས་ངོ་ལོག་བརྒྱབ་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་སོང་།

(They, he, she, etc.) to]d the history of how the serVants rebelled.
d. ཁོས་མོའི་ལུང་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་ལུགས་ཤོད་ཀྱི་འདུག།
He is te]ling about the size of her country (the manner of its being big) . i̅
When one of these particles is used with an adjectiVe stem (as in e.) , the linking or
existential Verb is not required. ཚེ་ i̅
e. གང་བྲན་རིང་ལུགས་ཡག་ཚུལ་དང་། མ་རྩའི་རིང་ལུགས་རྩ་མེད་བཟོ་དགོས་ལུགས་སོགས་ཁྱབ་བསྒྲགས་མང་པོ་བྱས་པ་
(
They) made many announcements about (proclaiming) such things as how good
i̅ communism is and how capitalism has to be aunnihi]ated.
These particles are often used in conjunction with ལི་ལྟེས་ན་ ("if you ]ook at") .
f. ཁང་པ་འདི་ཚོའི་རྒྱབ་སྟངས་ལ་ལྟས་ན། ལྷ་ས་འདྲ་པོ་འདུག།
Ifyou look at how these houses are bui]t, (they are) similar to (others in) Lhasa.
g. མི་དེའི་སི་སྤན་ཟ་སྟངས་ལ་ལྟས་ན། ཁོ་ཨ་མེ་རི་ཀའི་མི་མ་རེད།
Ifyou look at the maunner in which that man eats hot chili, he is not American.
9.13 Perfecttense i̅ i̅ i̅ i̅ i̅ i̅
The perfect tense is made by joining a verb directly to one of the existential v
such as འིདུག་ or ཡོད་པ་རེད་, i.e., vb. past stem + existential Verb.
a. ཁོས་དེབ་དང་སྙུ་གུ་ཉོས་ཡོད་པ་རེད།
He has bought a book anda pen.
b. ཁོས་དེབ་དང་སྙུ་གུ་ཉོས་ཡོད་པ་རེད་པས
i̅ Has he bought abook anda pen?
This, of course, cou]d also have been
c. ཁོས་དེབ་དང་སྙུ་ག་ཉོས་ཡོད་པ་རེད་དད་མ།
Has he bought a book anda pen?
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*