332 Lesson Thirteen
བྱེད་ or རྒྱག་ to make verbal constructions.
I 3.1.. IPrernodifying compounds Adj. -Vb. i̅ i̅ i̅
As was the casei̅with the ear]ier premodifiers, the first syllable (here the
stem) describes or modifies the second. For examp]e, ལེགས་རྟོག་ ("goodthorough
understanding") consists of ལེགས་པོ་ ("good") and རྟོག་ ("to understand") .
a. ཁོ་ཚོར་མི་དམང་ས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ལེགས་རྟོག་ཡོད་པ་མ་རེད།
They do not have (a)good understaunding of pub]ic opinion.
This combination can also be usedwith a verbalizer.
b. ཁོ་ཚོས་མི་དམངས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ལེགས་རྟོག་མ་བྱས་པ་རེད།
They did not act (so as to) understand public opinion we]l.
Other common examples are
གསར་བརྗེ་ new + change = revolution
དགའི་བཟཐུ་ happy + receive = welcome
གསལ་སྟན་ clear + show = demonstration
གསིར་བཟོ་ new + make = new (i.e., not used) product i̅
གསིར་གཏོད་ new + create, found = invention, new creation
གསར་འིཛུགས་ new + estab]ish = (new]y) establish, (new) constr
c. རྒྱ་ནག་གིས་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདེལ་གྱི་རྟེན་གཞི་གཅིག་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་རེད།
China has newly estab]isheda missile base.
I3. I. .2 Synonymic compouhnds Vb.-Vb.
i̅ When the meaning of both sy]lables in the compound are the same, the
meaning does not change but a nominal is created.
For example, འིགྲོ་བསྐྱད་------go + go = going
a. ལྷེ་སར་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་འགྲོ་བསྐྱོད་བཀག་འདོམས་བྱས་པ་རེད།
(They) prohibited foreign nationalities (froml) going to Lhasa.
b. ཁོ་ཚོས་ལྷེ་སར་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱས་པ་རེད།
They went toLhasa.
Other examples are
འིཛེན་བཟུང་ ho]dgrasp + ho]dseize = arrest, seizure, capture
ཤེསི་རྟོགསི་ know + know = know]edge
མཇལ་འིཕྲད་ meet + meet = meeting (h.)
གསུང་བཤད་ say + say = speech
འིཕོ་འིགྱུར་ change + change = Change
འིཕེལ་རྒྱསི་ increase + increase = development


tibetan OCR www.dharmabook.ru
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*